Naar St.Willibrord.

St.Bonifatius, apostel van Duitsland (?)

De Bonifatius-traditie is in Dokkum pas ontstaan na het jaar 1150. In de tijd van St.Bonifatius was laag en midden Nederland één groot waddengebied waar geen bewoning was. Zonder bewoners valt er niets te bekeren. De Ragyndrudis Codex. In Fulda kan men de Ragyndrudis Codex bewonderen met welke codex, met sporen van geweld (?), zou St.Bonifatius zich volgens overlevering beschermd hebben tegen de zwaardslag waarmee hij gedood werd. De identificatie van deze codex berust op een mythe, aangezien deze codex geen evangelie is, zoals in de schriftelijke bronnen wordt vermeld. "Bonifatius beschermde zich met het Heilig Evangelie tegen de zwaardslagen". De "sporen van geweld" moeten gezien worden als natuurlijke barsten in het perkament door verkeerde spanning ervan en droogtijd. Ofwel een amateuristisch curiosum. Het boek is bovendien aan meerdere kanten 'gebarsten' alsof Bonifatius het boek tijdens de aanslag nog eens zou hebben gedraaid. Ook is het boek niet doorboord, wat wel als zodanig in de legende over de moord vermeld wordt. Overigens is op geen enkele wijze ooit aangetoond dat het boek in het bezit van Bonifatius is geweest. Integendeel, de inhoud van dit boek is anti-Ariaans en komt geheel niet overeen met de visie van St.Bonifatius over de bekeringen en de hervorming van de kerk. Het hele verhaal is dus gewoon een mythe, het boek een curiosum! Oude schoolplaat van de moord op St.Bonifatius. In Dokkum werd pas in 1962 plots een standbeeld voor St.Bonifatius opgericht. Dat is 12 eeuwen na dato. Het getuigt niet van een sterke traditie als dat pas gebeurt na enige kritische artikelen over de authenticiteit van de moord op Bonifatius ter plaatse. In plaats dat de Friezen dankbaar zouden zijn dat ze eindelijk verlost zijn van die heiligschennende moord, wordt deze moord "gevierd" met een standbeeld ter herinnering aan deze gruwelijke daad! Het beeld van St.Bonifatius in Dokkum. Vergelijkbaar is de oprichting van de standbeelden van St.Willibrord in Utrecht (in 1947) en van Karel de Grote in Nijmegen (in 1962!), dat er plots moest komen nadat Albert Delahaye kritisch had geschreven over die historische tradities van St.Willibrord in Utrecht en Karel de Grote in Nijmegen. Een doop door en de moord op St.Bonifatius. Bonifatius maakt kleine bisdommen en verplicht de priesters in de dorpen de gelovigen die nog niet zijn gedoopt naar de bisschop te leiden om dit sacrament te ontvangen (bron: Wegman, Riten en mythen,p.224). Deze kleine bisdommen zijn in tegenspraak met het omvangrijke bisdom van Noord-Friesland tot Zuid-Duitsland, dat St.Bonifatius volgens de traditie gehad zou hebben.

St. Bonifatius, die 13 jaren in het bisdom van St. Willibrord arbeidde, zette te Dorestadum voet aan land, waarna hij zich naar Trajectum begaf. Hij missioneerde onder de Friezen in het zuidelijk deel van het Almere, eerst te Wyrda, daarna te Attingahem. In de traditionele visie moeten we hier dus lezen dat Bonifatius vanuit Engeland per boot te Wijk bij Duurstede aankwam, waarna hij naar Utrecht reisde. Hij missioneerde vervolgens in Friesland ten zuiden van de Zuiderzee, eerst te Werden (in Duitsland), daarna te Nederhorst den Berg (volgens prof.dr.D.P.Blok). Deze ene tekst uit de Vita S.Bonifacii (AS, juni 1, p.456 van Willibald) heeft in Nederland nooit gepast en weerlegt in feite de hele traditie van St.Bonifatius als "Apostel van Duitsland". Dorestadum was een haven aan zee. Dat kan dus niet Wijk bij Duurstede geweest zijn? Trajectum zou Utrecht zijn. Dan vaart Bonifatius eerst Utrecht voorbij om in Wijk bij Duurstede aan land te gaan en vervolgens terug te reizen naar Utrecht, zijn zetelstad. Wyrda is in de traditionle opvatting het Duitse Werden, dat noch in Friesland, noch ten zuiden van de Zuiderzee (in de traditie het Almere) ligt. Dat in Nederland het naamkaartje "Almere" nu op een stad is geplakt, in plaats van op een zeebaai, is tekenend voor de wijze waarop men in Nederland omgaat met historische geografie. In de abdij van Egmond, onder toezicht van Utrecht, werden omstreeks 1150 zomaar 26 heiligenlevens opgeschreven over de eerste predikers onder de Friezen en Saksen. Daarin wordt - en dat is natuurlijk dodelijk voor de traditie- Bonifatius niet genoemd. Daarmee staat vast dat de traditie van Bonifatius te Dokkum pas na 1150 ontstaan is. Een Bonifatiusklooster in Dokkum is kerkrechtelijk en archivalisch pas aantoonbaar in de 12e eeuw (gesticht in 1163). Dat is ruim 4 eeuwen na dato. Uit dat klooster zijn alle latere Bonifatius-devoties gegroeid tot en met de hedendaagse VVV-reclame. De visie van Albert Delahaye. St.Bonifatius was als opvolger van St.Willibrord niet de apostel van Duitsland, maar van Germania. Let wel, het Germania van Tacitus en niet wat de latere historici ervan gemaakt hebben. Zijn missiegebied lag in Noord-Frankrijk. Zijn vermeend verblijf in Thüringen berust op hetzelfde misverstaan van de klassieke schrijvers: Thuringia was het gebied rond Doornik -Tournai (B), de hoofdstad van het Frankische rijk van de Merovingers. In het leven van St.Bonifatius doen zich feiten voor die nooit gepast hebben in de Nederlandse traditie, zoals: Bonifatius komt aan land te Dorestadum, dat aan het Almere lag, waarna hij doorreist naar Trajectum. In de Nederlandse traditie liggen Wijk bij Duurstede en Utrecht precies verkeerd om (zie uitleg hiervoor). Bovendien ligt Wijk bij Duurstede niet aan de Zuiderzee, wat men in Nederland van het Almere gemaakt heeft. Bonifatius leidt een kerkvergadering voor bisschoppen van Francia. Wat doet een "Duitse" bisschop in Francia? Bonifatius was aartsbisschop van Moguntiacum wat Mainvillers is en niet Mainz in Duitsland. Ook hier de verkeerde interpretatie van de klassieke namen. Bonifatius zalf Pepijn III, de vader van Karel de Grote, in Soissons tot koning van de Franken. De koning van de Franken laat zich beslist niet zalven door een "buitenlander". Bonifatius wordt gedood in Fresia bij de rivier de Burdina. Deze rivier lag in de pagus Dockinchirica en is bij Dokkum in Friesland niet te vinden. De traditie van Bonifatius in Nederland stamt uit de 17e eeuw. Een tekst verhaalt, dat St.Bonifatius met zijn gezellen de stad Quentovicus bezocht, aan de Canche gelegen, om daar een mogelijke vestiging van een kerk of klooster te onderzoeken. Het gaat hier dus over Noord-Frankrijk. Dit is een onaanvaardbaar gegeven voor een missionaris uit Nederland. Het authentiek Wyrda is Weretha, de plaats waar St.Ludger in ca. 793 een klooster stichtte, Attingahem is Autingues bij Guines. Alle hier genoemde plaatsen liggen in het zelfde gebied in Noordwest-Frankrijk op betrekkelijk korte afstand van elkaar. St.Ludger stichtte zijn klooster te Wyrda op het erfgoed van Wisurgus, zijn grootvader, waarvan historisch absoluut vaststaat dat deze in Noordwest-Frankrijk woonde en nooit in Werden in Duitsland is geweest. De historische waarheid rondom Wisurgus is nooit een belangrijk twistpunt geweest in de Nederlandse geschiedenis, aangezien deze doorgaans werd verzwegen. D.P.Blok noemt Wisurgis dan ook niet in zijn boek "De Franken in Nederland", maar plaatst Ludger wel in Nederland en Duitsland. In "Liudger 742-809, De confrontatie tussen heidendom en christendom in de Lage Landen" plaats Blok de grootvader van Ludger te Zwesen (nu Zuilen) en laat hij Ludger op zijn familiebezit te Werden (Duitsland) een klooster stichten. Later is het woord Dockynchirica telkens verder afgekort; via enkele tussenvormen, zoals Dockynga, Dockninga en andere Friese (!) varianten kwam men pas in de 17e eeuw, op Dokkum (Ned. Friesland) terecht, wat derhalve een zeer late traditie vormt, waar de vervalsing van de oudste tekst apert is. De oudste tekst die de moord verhaalt, zegt dat St. Bonifatius zich ophield in een streek bij Dockynchirica (Duinkerke), waar hij bij de rivier de Burdina zijn tenten opsloeg. Hier werden de missionarissen overvallen en gedood. De lijken werden over het Almere naar Trajectum gebracht, en daar begraven; ongeveer een eeuw later zijn zij omwille van de dreiging door de Noormannen naar Fulda overgebracht. De rivier de Burdina is de Bourre in Frans-Vlaanderen. St. Bonifatius werd derhalve vermoord in een streek bij Duinkerken; de juiste plaats is niet genoemd, wel dat deze op de oever van de Bourre lag. Zo zijn er vele tientallen teksten die in Nederland altijd verzegen worden, daar ze hier niet pasten. Plaats je St.Bonifatius in Noordwest-Frankrijk, dan passen ze daar allemaal. Vreemd blijft dat, nu de Nederlandse Friezen zijn vrijgepleit van de vele eeuwen gedragen valse beschuldiging van een heiligschennende moord, zij daar niet eens blij om zijn. De Nederlandse traditie. St.Bonifatius was de apostel van Duitsland en aan hem wordt een onmogelijk groot missiegebied toegeschreven. Op grond van misverstane plaatsnamen is niet alleen St.Willibrord naar Nederland verplaatst, maar zijn ook andere predikers, waaronder St.Bonifatius, hier foutief terecht gekomen. De namen van landstreken, rivieren en plaatsen, waar de medewerkers en opvolgers van St. Willibrord gearbeid en gewoond hebben, zijn alle in Frans en Belgisch Vlaanderen aan te wijzen. Ook de namen die nooit in Nederland werden gelokaliseerd, omdat het namen zijn die er niet te situeren vallen. Later ging St.Bonifatius, volgens de traditie, naar Duitsland, waar hij bisschop van Mainz werd, abt van Fulda en pauselijk legaat in Germanië. In deze laatste funktie arbeidde hij omstreeks 750 weer enige tijd in het bisdom van St. Willibrord. Het is in elk geval zeker dat Bonifatius in hetzelfde missiegebied als dat van St.Willibrord, in 754 door bewoners van Frisia werd vermoord. De plaats van de moord is "in pagus Dockynchirica", waaronder de streek van Duinkerken begrepen moet worden en niet Dokkum, dat in 754 niet eens bestond. Ten onrechte zijn later veel bezittingen van het kloosters van Fulda en Werden in het Nederlandse Friesland gedacht, terwijl deze in Noord-west Frankrijk gezocht moeten worden. Prof.Dr. H.P.H. Jansen verklaart het zogenaamde bezit van de kloosters van Fulda en Werden in Noord-Nederland als volgt: "In het Friese en Groningse terpengebied lagen nogal wat landerijen van de Duitse kloosters Fulda en Werden. Dat is gemakkelijk te verklaren, want Fulda was een stichting van Bonifatius, en de Friezen hebben kennelijk veel land daaraan geschonken om hun slechte geweten te sussen wegens de moord op de man Gods." Kan de uitleg het infantieler? En dat van een professor? Van en over Dokkum zijn de volgende feiten bekend: Dokkum bestond niet ten tijde van St.Bonifatius; de zogenaamde relieken van Dokkum stammen uit de 12e eeuw en komen uit Byzantium en Palermo; in Dokkum zijn nog steeds de stenen te bewonderen, volgens welke legende Bonifatius broden zou hebben veranderd in stenen; in een aflaatbrief uit 1772 wordt "Dokkum" vermeld te liggen "in het diocees Antwerpen" (toch Duinkerken?); de legende over de bron van Bonifatius is niet alleen erg wonderlijke, maar evenmin ontstaan ten tijde van Bonifatius; St.Bonifatius en zijn gezellen zouden vermoord zijn door de bewoners van Murmerwoude, in de volksmond "moordenaarsbos". Maar in de tijd van Bonifatius bestond er geen dorp Murmerwoude, bovendien betekent Murmerwoude letterlijk "water en bos". in 775 zou in Dokkum een kerk gebouwd zijn ter ere van St.Bonifatius, de apostel der Friezen (21 jaar na de moordpartij al apostel?). Naast de kerk werd een klooster gebouwd. Van beide gebouwen is nooit enig archeologisch spoor teruggevonden in Dokkum. De oudste gegevens over een klooster stammen uit 1163.

---

Enkele opvallende zaken op een rijtje.
Dat de laatste tijd wat meer aandacht wordt besteed aan de waarheid over St.Bonifatius, is natuurlijk een goede zaak. Maar dan moeten de onderzoekers zoals Broer en De Bruijn (AD. 11 okt.2005) wel met de juiste waarheid komen. Het verhaal dat zij wereldkundig willen maken is gewoon het traditionele verhaal over St.Bonifatius met het traditionele onmetelijke missiegebied, in deze tijd al een onmogelijkheid, in die tijd zeker!

In de traditionele opvattingen zouden St.Willibrord en St.Bonifatius in een oneindig groot missiegebied gewerkt hebben, dat zijn weerga niet gekend heeft. Dat is teveel eer voor deze eenvoudige predikers die in Noord-Frankrijk er twee zijn uit een lange rij en er in een beperkt gebied hebben gemissioneerd! Slechts de mythen hebben van St.Willibrord en St.Bonifatius reislustige missiebisschoppen gemaakt. Gezien de omvang van het goederenbezit van St.Willibrord, maakt de geschiedenis van hem de eerste vliegende apostel van West-Europa. Als Benedictijn gold voor beiden, naast de 3 hoofdregels (gehoorzaamheid, kuisheid en armoede), vooral de "stabilitas" (standvastigheid op de eenmaal gekozen plaats) als belangrijkste regel. Merkwaardig is ook dat die missiereizen, die St.Willibrord en St.Bonifatius volgens de traditionele opvatting dan ongetwijfeld gemaakt moeten hebben, in de authentieke bronnen nergens beschreven staan. Des te opmerkelijker wordt dit als bij andere bisschoppen, koningen en keizers dit steeds wel gebeurde. De reizen van St.Willibrord zijn dan ook ontstaan in de fantasie van historici, op grond van verkeerd gelocaliseerde plaatsen. Opmerkelijk is ook dat St.Willibrord zelf, St.Bonifatius en Beda en Alcuinus, de eerste levensbeschrijvers van St.Willibrord, juist schrijven dat St.Willibrord tot op hoge leeftijd in zijn zetelstad en abdij verbleef. Van regelmatige reizen tussen beide plaatsen wordt niets vermeld. Beide plaatsen liggen in Noord-Frankrijk op enkele kilometers van elkaar.

Andere teksten uit een van de drie levensbeschrijvingen van Bonifatius hebben nooit in Nederland of Duitsland gepast. Zo was Bonifatius voorzitter van een kerkvergadering in Francia #), werd Pepijn III door hem in Soissons tot koning der Franken gezalfd *), stelt hij bisschoppen aan in Frankrijk en was hij de doopvader van vele Karolingers. Hoezo apostel van Duitsland? De teksten die hierover handelen zijn in Nederland steeds categorisch verzwegen. Vele plaatsen in deze teksten genoemd, lagen in Noordwest- Frankrijk of Belgisch Vlaanderen. Daar lag zijn missiegebied, waar ook dat van St.Willibrord lag.
Turingia in teksten is Doornik en niet Thüringen in Duitsland, Quentivicus, in Nederland nooit gevonden, is Quend in Noordwest-Frankrijk, Wyrda is Weretha bij Calais en niet Werden in Duitsland, de Albis is niet de Elbe maar de Franse Aa, Fresia was niet Friesland, maar Vlaanderen.

St.Bonifatius is vermoord bij de rivier de Bordne (elders Burdina genoemd) bij Dockynchirica, dat in de pagus Hostrage (is Ostrachia) lag. In geen enkele tekst staat dat St.Bonifatius IN Dockynchirica is vermoord. De Burdina is de Bourre op zo'n 35 km van Duinkerken, dat Dochyn-chirica was. De fabel van Dokkum is pas in de 13e eeuw ontstaan, verspreid door een kannunik van Utrecht! Ergelijk is dat de volslagen leken op historisch gebied, meestal de hoogste toon aanslaan om de fabel in stand te houden. De serieuse historici spreken momenteel niet meer over de fabel van St.Bonifatius in Dokkum. De archeologie heeft helder aangetoond dat Dokkum ten tijde van St.Bonifatius niet bestond.

#) In 744 werd in het paleis van hofmeier Pepijn onder voorzitterschap van St.Bonifatius een synode van de bisschoppen van Francia gehouden. Je vraagt je dan wel af wat de "apostel van Duitsland" daar te zoeken had, bovendien was hij zelfs voorzitter van de synode! Over de inhoud van deze tekst zijn in Nederland nooit vragen gesteld, sterker: deze tekst is altijd verzwegen!

*) In 751 wordt Pepijn de Korte te Soissons door St.Bonifatius tot koning van de Franken gezalfd. Je vraagt je dan ook weer af wat de "apostel van Duitsland" daar te zoeken had. Deze feiten (zie ook de vorige stelling) in verband brengen met een missie-bisschop uit het noorden van Nederland en het zuiden van Duitsland, ligt buiten elke rede!

Historica mevr.Broer, en dat is nieuws, heeft de koppeling van Utrecht aan een bisschopszetel als onhoudbaar losgelaten. Als St.Willibrord geen bisschopszetel in Utrecht had, en dat stelt zij, valt het hele kaartenhuis van de mythen toch in elkaar?

Dokkum herdenkt Bonifatius (Amersfoortse Courant van 5 juni 2004).

Reeds in 1965 is door Albert Delahaye onweerlegbaar aangetoond dat het verblijf en de moord op St.Bonifatius zich helemaal niet afgespeeld heeft in Friesland. De heilige is in Frans Vlaanderen vermoord nabij de rivier de Burdina, de Bourre. De traditie van Dokkum is ontstaan door een tekstvervalsing, waar van de oorspronkelijke naam Dockynchirica wat stukjes werden afgehakt om van het restant Dockinga Dokkum te maken. Nooit is aangetoond dat Dokkum in de tijd van St.Bonifatius wel bestond of zo heette. Ook archeologisch heeft men tot heden nooit kunnen aantonen dat Dokkum een oudere geschiedenis heeft dan van rond de 11e eeuw n.Chr.

De oudste tekst die de plaats vermeldt van de moord op St.Bonifatius is niet te vinden in de levensbeschrijvingen van St.Bonifatius, maar in het Vita van St.Willehad. Daarin staat te lezen dat Willehad een reis vanuit Engeland naar Atrecht (=Arras) maakt. "Hij stak de aangrenzende zee over (=Het Kanaal) en kwam in Fresia (=Frans Vlaanderen) bij de plaats die Dockynchirica (=Duinkerken) heet, dat is in de pagus Hostraga (=Ostrevant), waar bisschop Bonifatius voorheen met het martelaarschap gekroond werd."

Deze tekst staat dus in het Vita van St.Willehad, die gestorven is in 789. Hoewel het Vita zo'n 70 jaar later pas geschreven is, maar wel vele eeuwen eerder dan die van St.Bonifatius, moet deze tekst voor iedereen toch duidelijk genoeg zijn. Als men de reis van St.Willehad vanuit Engeland naar Atrecht volgt, kan men toch ook niet blijven volhouden dat hij via het Nederlandse Friesland heeft gereisd! Er staat overigens niet in deze tekst dat St.Bonifatius in Dockynchirica werd vermoord, maar bij de plaats Dockynchirica in de pagus Hostraga. Dockynchirica is hier Duinkerken, Hostraga is Ostrevant, wat door meerdere parallelle teksten bevestigd wordt. Het is in feite een rechtstreekse vertaling: Dockyn=dijk/duin (zeewering), chirica=kerk. Geen enkele authentieke tekst in de geschiedenis van Dokkum of verre omgeving noemt Dokkum ooit als Dockynchirica.

In de Vita van St.Bonifatius, die niet ouder zijn dan de 13e eeuw, komt de mythe van zijn martelaarschap in Dokkum, pas voor het eerst voor, omgeven door vele wonderen. Zo staat er het verhaal te lezen dat een bakker zijn broden weigerde te verkopen aan St.Bonifatius en zijn gezellen. Hij zag hen als 'vijanden van zijn goden en riten' en wenste nog liever dat de broden zouden veranderen in stenen. En zie, er gebeurde wat hij wenste, de broden werden stenen! In Dokkum worden in verschillende katholieke huizen nog stenen bewaard, die de langwerpige vorm van broden hebben. Er is hier duidelijk sprake van een legende, voor de goedgelovige middeleeuwer misschien acceptabel, als een historisch feit onaanvaardbaar.
Ook het ontstaan van de bronnen van St.Bonifatius (er zijn er meerdere in Dokkum) kwamen uitstekend van pas bij de verkoop van Dokkumer bier en berenburg. St.Bonifatius zou nooit gedoopt hebben uit bronnen en waterputten, daar de paus dit nadrukkelijk verboden had. En Bonifatius was als Benedictijn zeer Rome-getrouw.
Met dergelijke vermakelijke verhalen kunnen we afscheid nemen van die z.g. historische zekerheid van St.Bonifatius en Dokkum. Echter, het schijnt niet eens gewaardeerd te worden dat na zoveel eeuwen onrecht, de Friezen van deze heiligschennende moord bevrijd worden. Sterker nog, men vierde ter gelegenheid daarvan in 2004 zelfs een groot feest in Dokkum.

Bestel en lees het boek "De Ware Kijk Op" en oordeel zelf!