| De plunderingen van de Noormannen in Nederland. |
|
In 882 kwamen de Noormannen via Soissons naar Noviomagus. Wie hiervan Nijmegen maakt, verkoopt "klinkklare kletspraat", om de geliefde uitdrukking van J.E. Bogaers, een van de samenstellers van het Bronnenboek van Nijmegen, ook eens te gebruiken. Deze tekst ontbreekt plots in de geschiedenis van Nijmegen. Wel worden er nog pontificaal enkele teksten uit de jaren 880-888 opgevoerd, waarin sprake is van invallen van de Noormannen in Gallia. Het daarin genoemde Noviomagus wordt zonder verdere toelichting als Nijmegen "vertaald". Volgens de Nederlandse opvatting hebben de Noormannen in Nederland alleen de plaatsen Utrecht, Wijk bij Duurstede en Nijmegen geplunderd. Trajectum, Dorestadum en Noviomagus worden in alle teksten tussen alleen maar Franse plaatsen genoemd. Van alle plunderingen is archeologisch nooit iets teruggevonden, noch van een bevolking die ze geplunderd zouden hebben. Kloosters, toch de geliefde plunderobjecten van de Noormannen, bestonden er in die tijd niet in Nederland. Het klooster van St.Willibrord lag volgens de gangbare traditie in Echternach (aefternacum), het klooster waar St.Bonifatius lange tijd verbleef in Werden (Weretha). Beide kloosters zijn door de Noormannen geplunderd, maar de Noormannen zijn nooit in Echternach (Luxemburg) noch in Werden (West-Duitsland: land van Münster) geweest. De vraag is dan ook wat er in Nederland viel te plunderen? Er was immers geen bewoning wat duidelijk uit de bewoningsgeschiedenis en de archeologie blijkt. Het ontstaan van de mythen in historisch Nederland. Jaartallen met betrekking tot het ontstaan van de mythen. |
![]() "De Noormannen voeren de Seine op, voeren de Oise op en bereikten Noviomagus, waar zij zich een winterkwartier inrichtten."Deze ene tekst uit de Annales Vedastini (890) weerlegt in feite de hele mythe over de Noormannen in Nederland.Hierboven een afbeelding op het beroemde tapijt van Bayeux, overigens niet van Vikingen, maar van de schepen van Willem de Veroveraar, Hertog van Normandië, het gebied dat de Noormannen in bezit kregen! De naam Vikingen wordt in geen enkele authentieke bron over de invallen van de Noormannen in Frankrijk genoemd. Het beeld dat er van de Noormannen bestaat moet aanzienlijk worden bijgesteld. Er moet een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen wat de bronnen vertellen en wat de mythe ervan gemaakt heeft. De termen Noormannen en Vikingen worden tegenwoordig door elkaar en als synoniemen gebruikt. In de oudste kronieken uit de 8e en 9e eeuw is steeds sprake van Northmanni of Normanni. De naam Vikingen komt pas voor in de geschriften uit de 10e eeuw welke naam zij niet aan zichzelf gaven, maar kregen van de slachtoffers van hun plunderingen. De Noormannen en Vikingen waren geen homogene groep, maar twee onderscheiden bevolkingsgroepen. De Noormannen (in het Frans "Les Normands") waren -met als voorlopers de Saksische piraten- afkomstig uit Normandië, de Vikingen uit Denemarken, Noorwegen en Zweden. Het is opvallend dat er in deze 3 landen geen relicten van de Vikingen gevonden zijn van vóór de 10e eeuw. De oudste inscipties met rune-tekens dateren uit de 10e en 11e eeuw. Er bestaat geen enkele geschreven bron in Denemarken, Zweden of Noorwegen die melding maakt van de grote invasies in Frankrijk in de 9e eeuw. (Bron: A.D'Haenens). De kusten van het Frankische rijk werden reeds in de 3e eeuw aangevallen door de Saxones en de Anglo-Saxones. In enige gebieden hebben deze zich blijvend gevestigd. In de Romeinse periode droeg de kuststreek tussen Boulogne en Calais reeds de naam van Litus Saxonicum (kust van de Saksen). In 520 wordt een inval in Frisia vermeld van mannen uit het "noorden", die daarna de verzamelnaam van Noormannen of Dani kregen, nu meestal Vikingen worden genoemd. Het volk werd oorspronkelijk Dani genoemd, een term die Gregorius van Tours (ca. 590) het eerst gebruikt. De afleiding van deze naam is niet duidelijk. Hij kan verband houden met de Danubius (Donau), daar de archeologen de herkomst van dit volk in het zuidoosten van Europa plaatsen. Het zou zich over land naar het westen hebben begeven, en er zijn merkwaardige overeenkomsten aan te wijzen tussen de prehistorische vondsten van Normandië en die van de vallei van de Aisne. Zou hier misschien de oplossing liggen van de intrigerende vraag waarom deze rivier bij veel schrijvers ook Danubius wordt genoemd? In elk geval is de term Nordmanni of Noormannen van veel jongere datum. De Geograaf van Ravenna (ca. 670) is de eerste die de naam Northomanni gebruikt (zie WKO. deel 2, Ravenna, Tekst 3, Nota 3-9, blz. 14), maar hij voegt er aan toe dat hun land door de Ouden (hij bedoelt vroegere schrijvers) ook Dania werd genoemd. In de berichten over de Noormannen worden de steden Noviomagus, Trajectum en Dorestadum en de streken Frisia, Batua en Walacria geregeld in samenhang genoemd. Deze berichten, die in Franse bronnen worden teruggevonden, hebben nooit op Nederland betrekking gehad, maar zijn door het misverstaan van teksten met de foutieve plaatsing van Karel de Grote te Nijmegen en St.Willibrord te Utrecht, meegekomen. Van de hele Noormannen invasie is in Nederland niets teruggevonden, geen taalkundig relikt, geen geografisch relikt en ook geen enkel archeologisch relikt. Uit de veelheid van teksten die in samenhang met elkaar gelezen moeten worden, we zeggen het nog maar eens, blijkt duidelijk dat het niet over Nederland gaat, maar over anvallen op noord-west Frankrijk. |



De kroniekschrijver Frodoardus vermeldt, dat "in 925 de Noormannen uit Rouen en Péronne eerst Beauvais en dan Amiens en Arras plunderden. Daarna verschenen ze voor Noviomagum." 
De Kelten waren de eerste grote veroveraars van Europa. Hun geschiedenis gaat terug tot ver in het eerste millennium voor Chr. Vanuit hun streek van herkomst (het Midden-Oosten) trokken ze naar Europa en vestigden zich aanvankelijk ten noorden van de Alpen (archeologische vindplaatsen o.a. in Zwitserland en Oostenrijk). Vandaar zwermden ze uit naar alle windstreken. Hun gebied strekte zich uit van de Kanaalkust tot in zuidoost Europa, tot ze door de Romeinen werden teruggedrongen tot de uiterste streken in het westen van het Romeinse rijk. Ook daar werden ze uiteindelijk door de Romeinen verdreven en staken over naar Groot-Brittanië, waar ook de Romeinen hen weer verdreven tot in de uiterste streken van Groot-Brittanië. Slechts in Wales, Schotland en in Ierland is hun cultuur zonder Romeinse invloeden bewaard gebleven. Op het vasteland van Europa vindt men een levendige Keltische Cultuur alleen nog in Bretagne (F).
De Noormannen maakten vanaf ongeveer 810 na Chr. de Europese kusten en rivieren onveilig. Hun eerste invallen vallen samen met de laatste schermutselingen tussen de Franken, Saksen en Friezen.
Opvallend zijn de grote overeenkomsten in gebruiken, kunst (siersnijwerk) en religie tussen Kelten en Noormannen. Ook de mythen van beide volken kennen talloze overeenkomsten.
Hierboven een afbeelding van het Ierse (Keltisch) verhaal van de reis per (Draken-)schip van Tadg mac Cein uit de 14e eeuw.