De Breitsax, het Saksiche zwaard.
Door Kurt Böhner (Die Fränkischen Altertümer des Trierer Landes, 1959) wordt de Breitsax in de zevende eeuw gedateerd. Dat is echter op grond van enkele aangenomen veronderstellingen.
Een sax of seax (Oudengels, ook hadseax, seaxe, scramaseax, scramsax en sachsum (Latijn) is een mes of steek- en slagwapen. Een bredere sax (Breitsax) duiden archeologen aan als grote messen die mannen droegen van de 5e tot de 11e eeuw in het gebied van Ierland, Scandinavië tot Noord-Italië. In de heraldiek is een sax een embleem dat bestaat uit een zwaard met een lemmet met inkepingen. Zie afbeelding van een aantal saxen uit het Landesmuseum Württemberg, Stuttgart, Duitsland. Deze zwaarden worden dan wel Saxen genoemd, maar hebben met het volk van de Saksen feitelijk niets te maken. Ze werden ook door andere volkeren zoals de Franken gebruikt.
Historische bronnen
In het epische gedicht Beowulf hanteerde de hoofdpersoon Beowulf een sax om een draak mee te doden. Nu was deze Beowulf wèl een Saks.
Gregorius van Tours: Historia Francorum omstreeks 591. Hoofdstuk 4.51: Tunc duo pueri cum cultris validis, quos vulgo scramasaxos vocant, infectis vinino, malificati a Fredegundae regina, cum aliam causam suggerire simularent, utraque ei latera feriunt. (Vertaling: Toen benaderden twee slaven (pueri), die door koningin Fredegunda betoverd waren, hem onder een of ander voorwendsel met zware vergiftigde messen, die scramsaxen genoemd worden. Ze staken van twee kanten op hem in.)
Lex Visigothorum omstreeks 654 noemt een tweesnijdig zwaard.
Liber Historiae Francorum omstreeks 727. Hoofdstuk 35: dum rex de equo discenderet, euntibus reliquis personis ad mansiones suas, ibi gladiatores percusserunt regem in ventrem suum duobus scramsaxiis. (Vertaling: Toen de koning van zijn paard afsteeg en de anderen naar huis gingen, verwondden twee ridders (gladiatores) hem daar in de buik met twee "scramsaxen".)
De conclusie is dat een exacte datering in de 7de eeuw niet te bewijzen is.