Het oude Nijmegen heette Neumaia en niet Noviomagus of Numaga.

Heren en dames historici: WIE GAAT DE UITDAGING AAN? Weerleg van elk hieronder genoemd punt dat Albert Delahaye ongelijk heeft. Zo niet? Dat zal Nijmegen de hele Karolingische periode moeten schrappen, maar tevens de opvatting dat het de OUDSTE STAD van Nederland is. En dan begint de geschiedenis van Nijmegen na de Romeinse tijd pas weer in de 13de eeuw, precies zoals in 'Het Valkhof' door G.Lemmens werd gesteld: "Tussen de 3e en 13e eeuw is in Nijmegen geen bewoning aantoonbaar". ▶ Er bestaat een dubbel-bron, waarbij twee teksten over dezelfde gebeurtenis handelen. Dan wordt het interessant als tussen de twee gelijkluidende teksten toch een verschil bestaat. In 893 werd in de abdij van Prüm een register opgesteld, waarin de goederen in Dreumel en Wamel bescheven zijn, maar het vlak erbij gelegen Noviomagus of Numaga niet wordt genoemd. In 1222 werd dit register overgeschreven door Caesarius en aangevuld. Er wordt in 1222 vermeld dat Dreumel en Wamel "gelegen zijn bij het Koninklijk Paleis van Numagen". Dat Koninklijk Paleis in 1222 was uiteraard de burcht van Barbarossa die in Nijmegen bestond. Zou de schrijver in 893 per abuis het paleis van Karel de Grote dan niet vermeld hebben, of bestond het toen niet? ▶ Ook een eenmaal gevestigde opvatting die dan wel als onwrikbaar wordt beschouwd, moet kritiek kunnen verdragen. De reacties die Albert Delahaye op zijn vragen -ik stelde aanvankelijk slechts een aantal vragen- kreeg van de 'gevestigde historici' gingen buiten de normen van fatsoenlijke wetenschappelijke discussie om. Een historisch gegeven heeft recht op een uitspraak die berust op een wettig en overtuigend bewijs, of dit nu positief of negatief uitvalt. Wat er in het verleden allemaal over geschreven is, kan niet als overtuigend beschouwd worden. Er blijven teveel vragen bestaan. ▶ Dat wettig en overtuigend bewijs wordt alleerst gevonden in de teksten. Als men die niet volgt, stopt elke historische discussie, zelfs de dateringen van archeologische vondsten. Tientallen teksten zoals in de 'Gesta Abbatum Fontanellensium' en 'Annales Gandenses' vermelden gebeurtenissen over Niviomo, Noviomagenses of Numaga, die duidelijk in Noord-Frankrijk en ook ten zuiden van de taalgrens geplaatst moeten worden. Daarmee is aangetoond, zoals met 'Transmarus Noviomagensis episcopi' die een bisschop van Noyon was, dat de stad Noyon bestond en Nijmegen uitsluit. ▶ Zou Karel de Grote zijn paleis hebben gesticht in een vrijwel ongecultiveerd gebied, dat Nederland was vóór de 8ste eeuw, dan zou vanuit dit paleis toch iets moeten zijn uitgegaan van een nadrukkelijke zorg voor onderwijs, van wetenschap en bouwkunst. Maar ook in namen van personen en adelijke geslachten, stromingen en gebouwen moet dan toch iets aan te wijzen zijn. Hiervan is in Nijmegen NIETS bekend. Men kan zelfs stellen dat daar in heel Nederland niets van gebleken is. Het Karolingisch Paleis in Nijmegen is een totaal alleenstaand gegeven en voor andere plaatsen in Nederland onbekend en onbetekenend gebleken. ▶ Het is ook duidelijk dat het ontstaan, de groei en ontwikkeling van Nijmegen niet beantwoord aan de verwachtingen die vanuit een Karolingische residentie verwacht mogen worden. Bovendien hadden de Karolingen meerdere residenties en villa's langs de Oise, zoals Quierzy (10 km van Noyon) dat verschillende (Franse) auteurs ook als de geboorteplaats van Karel de Grote aanwijzen, omdat zijn moeder Bertha dáár verbleef in 747. ▶ Er is ook niets bekend van verworvenheden die de stad als Keizerlijke residentie zeker gehad moet hebben, zeker omdat er talloze oorkonden en decreten zouden zijn uitgegeven. ▶ Niet alleen het paleis, maar ook de stad waar het stond had een bestuurlijke betekenis voor het hele rijk. De belangen van de hofhouding, de vaste bewoners van het paleis, als de minsterialen die de keizer op zijn reizen vergezelde, daarover is in de hele geschiedenis van Nijmegen NIETS te vinden. ▶ Zo'n stad trok ook handel en bewoners aan, een economie, ambachtslieden en allerlei andere activiteiten. Ook daarvan is in de geschiedenis van Nijmegen NIETS te vinden. Die geschiedenis begint, ook volgens het Bronnenboek, pas in het jaar 777. Van een economie of handel is ook niets bekend tussen 777 en 804, toen Karel de Grote er voor het eerst weer terugkeerde na er 27 jaar niet meer geweest te zijn. ▶ De ministrialen en de adel die nauw met het bestuur verbonden waren, zochten hun beloning allereerst in het verkrijgen van rechten op een grondgebied, dat zij in leen of in bezit nastreefden. In de feodale tijd was het adel vooral te doen om het verkrijgen van invloed en rijkdom. Een keizerlijke burcht brengt de aanwezigheid van invloedrijke personen mee, die op de voorgrond traden en zeker in de geschiedeniss bekend zouden zijn gebleven. Van feodale erfenissen of invloedrijke personen is in Nijmegen geen spoor te vinden. ▶ De vorming van vorstendommen in de brede omgeving van Nijmegen is uitgegaan van geslachten die zich vestigden in Kleef en Gelre (niet in Nijmegen!), maar hun oorsprong dankten aan geslachten die vanuit Vlaanderen en Noord-Frankrijk hun expansie uitvoerden. Hun rechten of vermeende rechten stonden volledig los van Nijmegen. ▶ Karel de Grote is tot Koning van de Franken gekroond in Noyon. Daarover bestaat geen enkele discussie. Die stad werd door de kroniekschrijvers niet alleen Noviomagus genoemd, maar ook Numaga en Niumaga. De historici kunnen dus niet stellen dat Numaga altijd en alleen op Nijmegen betrekking kan hebben gehad, wat overigens wel -en nog steeds- gebeurd. Tevoren had Karel de Grote zich al in Noyon gevestigd en zijn broer Carloman in Soissons waar hij op dezelfde dag het hetzelfde uur ook gekroond werd. Dat omdat dan geen van beiden kon zeggen 'de eerste Koning' te zijn geweest. Als Karel de Grote na enige tijd van zijn Koningschap en nieuw paleis laat bouwen, moeten er al gewichtige redenen bestaan hebben dat het nieuwe paleis niet in zijn Kroningsstad werd gebouwd, maar in het verre Nijmegen, dat buiten zijn rijk lag als we de Annales Regni Francorum volgen. ▶ Het is absurd te veronderstellen dat zowel Noyon als Nijmegen een Karolingisch paleis gehad zouden hebben, met dezelfde naam: Noviomagus, zoals sommigen opponenten in wanhoop en ten onrechte beweerden, slechts om het paleis in Nijmegen te kunnen handhaven. Dat Karel de Grote in dat paleis in Nijmegen vervolgens maar drie keer geweest te zijn (in 804, 806 en 808) tart elke opvatting van gezond verstand en logica. ▶ Noviomagus was overigens ook geen unieke naam. In de Romeinse tijd hadden verschillende plaatsen de Keltische naam Noviomagus. Met de verwarring tussen plaatsen Noviomagus heeft Het Bronnenboek van Nijmegen ook enkele flinke blunders begaan. Daarbij dient opgemerkt te worden dat Noviomagus als plaatsnaam slecht ten zuiden van de taalgrens voorkomt, te weten: Noyon, Lisieux, Juniville, Pompierre, Nijon, Neumagen en Speyer (?onzeker). En dan toch maar één keer boven de taalgrens en dat dan Nijmegen zou zijn. Het is ook de enige Keltische naam die boven de taalgrens voorkomt, wat enkele kritische historici altijd als een vraagteken hebben beoordeeld. ▶ Nu kunnen er zeker meer dan één plaats de naam Numaga gehad hebben, echter twee Karolingische residenties met dezelfde naam zou tot distincties geleid hebben. Daarover is in de bronnen niets bekend. Wel wordt dan wel eens aangegeven dat Einhard de toevoeging dat het aan de Waal lag en bij het Eiland van de Bataven, om een onderscheid aan te geven. Deze toevoeging die slechts éénmaal voorkomt in de tekst van Einhard is een falsum, zoals is vastgesteld. Zie bij Einhard. In alle andere oorkonden over het paleis van Karel de Grote wordt nergens een onderscheid gemaakt. ▶ Door Einhard wordt slechts eenmaal aangegeven dat Noviomagus aan de Wal Fluvium ligt en het Insula Batavorum. Vraag is wat eronder verstaan moet worden. Van de Bataven kan Einhard niets geweten hebben. De teksten van Tacitus waren in zijn tijd nog onbekend. En het Oppidum Batavorum dat te Nijmegen zou liggen, blijkt er nooit gevonden te zijn. Welk volk bouwt overigens zijn hoofdstad buiten zijn eigen rijk, dat toch de Betuwe was? Ptolemeus, een schrijver uit de 2e eeuw, localiseert Batavodurum en Vetera in Noord-Frankrijk en niet in of bij Nijmegen of Xanten. Men heeft, overtuigd dat Noviomagus en Batavodurum Nijmegen was, Ptolemeus als onbetrouwbaar bestempeld. Niet Ptolemeus was onbetrouwbaar, maar de historici die hem niet begrijpen zijn onbetrouwbaar. ▶ Kan men nog blijven volhouden dat de Betuwe, waar opvallend weinig Romeins is gevonden, bewoond was door een volk dat reeds vóór en in de eerste eeuw van de Romeinse aanwezigheid in Nederland, in zo'n grote getallen soldaten aan het Romeinse leger leverde? En dat zo'n sporadisch volk dan ook een lijfwacht voor de Keizer leverde? Momenteel volgen meerdere historici, zoals Stijn Heeren, ook de opvatting dat de Betuwe te beperkt is om zoveel legionairs te kunnen leveren. Dat wordt door de archeologie ook bevestigd, vanwege de schamele vondsten. ▶ Het is dan toch opvallend dat dit sporadische volk een omvangrijke opstand ontketend heeft, waar de Romeinse legioenen toch geruime tijd (bijna 2 jaar!) mee te stellen hadden. De Betuwe hadden ze toch in één of een halve dag onder de voet gelopen? De Romeinse bronnen vermelden ook nadrukkelijk dat het Insula Batavorum aan zee lag. Meerdere details van de strijd kunnen ook niet op een streek tussen Nijmegen en Xanten betrekking hebben. De 'vrede' werd gesloten aan de rivier de Navalia. Waar ligt die in Nederland? Het was de Nave in Frans-Vlaanderen en daar vond ook de strijd plaats, die uiteindelijk werd onderdrukt door het Tieende Legioen dat in Norroy in Frankrijk gelegend was. Pas ná de opstand werd dit Legioen in Nijmegen geplaatst en niet tijdens of ervóór. Lees meer over de Bataven. ▶ In veel oorkonden ontbreken gegevens over de exacte ligging van Numaga of Noviomagus. Andere plaatsen, zoals Arras, Amiens, Abbeville in diezelfde oorkonden genoemd, kunnen onmogelijk op Nijmegen betrekking hebben, maar wijzen heel duidelijk op Noyon en omgeving. ▶ Opmerkelijk is ook dat tot ver in de 12de eeuw Nijmegen in geen andere oorkonden genoemd wordt, dan slechts enkel over dat vermeende Karolinisch paleis. Het is verbazingwekkend dat geen van de opponenten van Albert Delahaye dat opgevallen is. Nijmegen wordt slechts genoemd met dat paleis, maar verder met geen enkele geschiedenis of in een historische bron. Niet alleen in Nijmegen ontbreken die vermeldingen, maar ook ver daarbuiten. Volgens meerdere berichten lag het paleis in of bij de stad. Is er dan in of bij de stad niets voorgevallen dat het vermelden waard is geweest om in kronieken en oorkonden terecht te komen? Als een stad gedurende vier of zelfs vijf eeuwen niet in de overvloedige geschiedbronnen is vermeld, blijft er slechts één conclusie: dan heeft zij niet bestaan! Geen enkele serieuse historicus kan zomaar over vijf eeuwen met niets heenstappen. Dat gapende gat sluit ook exact aan bij wat G.Lemmens hierover schrijft in 'Het Valkhof': "Tussen de 3e en 13e eeuw is in Nijmegen geen bewoning aantoonbaar". Maar ook het Bronnenboek van Nijmegen vertoont sowieso al een gat van eeuwen tussen de Petingerkaart uit de 3e of 4e eeuw en het jaar 777. ▶ De eerste vermelding van Nijmegen buiten verband met de burcht, is uit 1196 en heeft betrekking op de stichting van de Commanderie van St.Jan. Een vroeger gegeven uit de 7e eeuw over een St.Gertrudiskerk (een zeer onzeker gegeven), wordt dan nog wel door Willem van Berchen genoemd, maar hij heeft verder niets kunnen vinden. Er kan dan nog aangenomen worden dat de eigen archieven in de loop der eeuwen verloren zijn gegaan, maar niet dat een stad met een Karolingische residentie ook nergens anders wordt vermeld, niet eens met een gewone vermelding of met een restje van cultuur. Alles wat met een Karolingische Palts verbonden wordt, ontbreekt in Nijmegen. Wanneer in Nijmegen geen enkel kenmerkend element gebleven is, mag men dat niet slechts met een grap wegpraten, zoals meerdere historici gedaan hebben, zoals prof.Post, Gorissen (noemde de Palts 'brandveilig'), Hoogveld (die met zijn reactie de sarcastische vraag stelde: "Heeft Karel de Grote wel bestaan?"), Bogaers en Hugenholtz, die stelde: "Nou als ooit wordt bewezen wat Delahaye beweert - maar ik zie dat nog niet gebeuren" schamperde hij gespeeld zelfverzekerd, "maar als het ooit bewezen wordt, dan moeten we met zijn allen eens hard lachen en opnieuw beginnen". Vandaar dat Hugenholtz zijn studenten verbood aanwezig te zijn bij een lezing van Albert Delahaye in januari 1980, bang dat hij was dat het lachen al zou beginnen!. ▶ Dr.F.Gorissen is zelfs komen aanzetten met paus Gregorius V wiens zogenaamde afkomst van Nijmegen (kleinzoon van Otto I, genaamd Bruno Francorrum) slechts berust op een foutieve lezing van zijn grafschrift, waar uitentreuren op gewezen is. Hoe deskundig ben je dan? Het is dan wel weer grappig om iemand die hij met een brandstichter vergelijkt, ook nog brandhout te leveren. Het paleis slechts minimaliseren tot een jachtslot, wat Gorissen deed en door Hugenholtz herhaald werd, is het ontkennen van de importantie van een Karolingische residentie, door Einhard zelfs een 'Palatium operis egregii' genoemd. In een bericht van Regino wordt het paleis van Noviomagus een "palatium immensae molis ac mirandi operis" (een paleis van geweldige omvang en bewonderingwaardige constructie) genoemd. (Zelfs voor de Noormannen was het paleis interessant en diende hen als winterverblijf in 880/881). ▶ Naast de gegevens over de naam, ontbreken ook andere feiten bij Nijmegen, die in Noyon wel geplaatst kunnen worden, zoals de centrale ligging in het Karolingisch Rijk (Nijmegen lag in een uithoek, zeker nu ook Aken ter discussie staat) en de acties aan Het Kanaal. Noyon ligt centraal op de 'geboortegrond' van Francia en het Karolingisch Rijk, daar vond de zalving van Karel de Grote plaats, Noyon had en heeft een bisschopszetel, nu gecombineerd met Amiens, toen met Doornik en er werden kerkvergaderingen gehouden (o.a. door Bonifatius als hoofd van de Frankische bisschoppen). De bisschopszetel en de kerkelijke bisdommen zijn ontstaan vanuit de indeling van de Civitates uit de Romeinse tijd, voortgezet in de Merovingische tijd. Noyon was een Romeinse Civitas, Nijmegen niet. In Noyon hadden de Merovingische koningen vanaf het midden van de 7de eeuw een paleis, wat bewezen wordt met een tekst van St.Eloy, minister van koning Dagobert. Dit paleis bestond nog in de tijd van Pepijn en was voor de helft ingebruik gegeven aan een klooster. Dat is ook de meest verklaarbare reden dat Karel de Grote een nieuw paleis voor zichzelf, zijn kinderen en familie en zijn hofhouding liet bouwen. Karel wilde zijn paleis niet delen met een kerkelijke instantie. Zo Christelijk was hij dus blijkbaar ook weer niet.

▶ De mysificatie tussen Noyon en Nijmegen is ontstaan toen het Duitse Rijk belangrijker werd (in de tijd van Frederik Barbarossa?) en Nijmegen een belangrijke geschiedenis ten deel viel, juist toen de betekenis van Noyon afnam. Dat kwam mede omdat het bestuurscentrum van het Frankische Rijk aan Parijs afgestaan werd (moest worden). De oorsprong van de mystificatie van Numaga ligt in de Annales Fuldenses, die een zeker gezag en reputatie had. De Annales Fuldenses is de eerste oude bron die het paleis Noviomagus van Karel de Grote in Nijmegen plaatst. Het is daarbij aannemelijk dat de Duitse kroniekschrijver van de Annales Fuldenses Noyon niet meer kende en de teksten over Numaga klakkeloos op Nijmegen plaatste, zeker sinds daar in 1155 een machtige burcht van Frederik Barbarossa stond. Zo'n misvatting hoeft ook maar één keer te geschieden om vervolgens vanwege de klakkeloze naschrijverij op korte tijd in onuitroeibare veelvoud verspreid te worden. Het is ook niet uitgesloten dat de Annales Fuldenses ook andere (Romeinse) bronnen heeft besmet en de toeschrijvingen zijn geschied en gevolgtrekkingen zijn gedaan op onzuivere premissen. De Annales Fuldenses zijn Frankische annalen over de periode 840 tot 901 aangetroffen in de abdij van Fulda. Maar ze zijn onmiskenbaar geschreven in Frankrijk. De vindplaats is ook hier niet de herkomstplaats. Vergelijk daarmee de Beowulf die in een bibliotheek in Cambridge werd gevonden, maar duidelijk een Frankisch-Saksische oorsprong heeft. De Annales Fuldenses zijn samengesteld door meerdere schrijvers. Deze annalen vormen een voortzetting van de Annales Regni Francorum over het Frankische rijk. Net als andere annalen uit deze tijd vormen ze een belangrijke historische bron, die echter niet objectief is, aangezien ze werden geschreven vanuit het standpunt van de heersende vorsten ofwel de samenstellers. Het is nog steeds een onbewezen aanname, dat ze ook in die tijd geschreven zijn. De bekendste gedrukte uitgaven zijn van G.H.Pertz (1826), R.Rau (1960) en T.Reuter (1992). ▶ De argumente die aangevoerd worden ten opzichte van het rijk van Zwentibold, zijn duidelijk gebaseerd op de opvatting dat Noviomagus Nijmegen was en het rijk van Zwentibold dus tot Nijmegen reikte. In werkelijkheid had het rijk van Zwentibold een veel beperktere geografische omvang. En dan komt Elst ook niet in aanmerking om het Heliste-Marithaime van Willibrord te zijn. Maar dan nog bewijst Elst of Zwentibold niets ten gunste van Nijmegen. ▶ Met de plaatsing van het Germania van Tacitus naar Duitsland, ging ook dit deel van de Franse geschiedenis mee. Het Bronnenboek van Nijmegen heeft deze mystificatie nooit doorzien en kwam zelfs met een Bisschop van Nijmegen op de proppen, terwijl het bisschop Harduinus van Noyon was (dat wist Delahaye in 1955 nog niet, maar weten we nu wel). ▶ De continuïteit tussen de Romeinse stad en het Middeleeuwse Numage is in Noyon duidelijk aangetoond. Voor Nijmegen is dat een onbewezen opvatting. Het eerste werkelijke gegeven over Nijmegen stamt uit 1155 met het totstand komen van de burcht van Frederik Barbarossa. De gedenksteen die hierover bestaat, geeft geen enkele aanleiding om dit keiharde bewijs in twijfel te trekken. Er wordt hierop verwezen dat Barbarossa herstelde wat de Romeinen hadden achtergelaten. Opvallend is dat Karel de Grote niet genoemd wordt, terwijl hij voor Frederik in alles een na te volgen voorbeeld was. Frederik Barbarossa liet Karel zelfs heilige verklaren, al ging de Kerk van Rome daar (zeer terecht!) niet in mee. ▶ De Nijmeegse kroniekschrijver Willem van Berchen heeft omstreeks 1455 over deze gedenksteen enigzins kritisch geschreven. Hij verwonderde zich over de tekst die terugwees naar de Romeinen, maar vroeg zich af waar dan Otto II, diens moeder Theophana, Hendrik II en Hendrik III hadden gewoond. Hij redde zich uit het probleem door erop te wijzen dat de restauratie van Brabarossa over de stad ging en niet over de Burcht. Willem van Berchen was het Numaga-probleem zeer dicht benaderd. Hij wist dat de verwijzing naar het paleis van Karel de Grote niet juist kon zijn. ▶ Het feit dat het middeleeuwse Numaga niet Nijmegen was, noopt tot de opvatting dat het Romeinse Noviomagus dan ook nooit Nijmegen was. Het Romeins dat in Nijmegen gevonden is, zegt niets over de naam van de stad. Een naam va de Romeinse plaats werd ook nergens in Nijmegen of omgeving aangetroffen. Deze naam werd slechts afgeleid van de Peutingerkaart die -zoals wij nu weten- een volkomen falsum is vanwege de vele fouten, misvattingen en onmogelijkheden op die 'kaart'. Het was ook geen landkaart, zoals wij nu opvatten, maar meer een sybolische weergave van een gevisualiseerde wegensteldel. Door de vele fouten is deze 'kaart' ook onbruikbaar als reis'kaart'. Je gaat er onherroepelijk mee verdwalen, wat dan weer precies past bij de 'Verdwaalde geshiedenis van Nijmegen'. ▶ Vanaf de 4de tot 12e eeuw is er over Nijmegen niets bekend in oorkonden, wat ook het Bronnenboek bevestigt. Tussen 3de eeuw en het jaar 777 noemt het slecht één oorkonde uit 700-725, die over 'het vaderland van de Franken' (civitas Francorum' gaat en waarin Nijmegen, Numaga of Noviomagus overigens niet genoemd wordt. ▶ Een volgende deceptie is dat Karel de Grote na het jaar 777 nog slechts 3x (drie keer!) in Nijmegen op een doorreis zou zijn geweest. Dit wordt erkend in eigen publicaties van Nijmegen. Hij woonde er dus niet. Maar waar verbleef zijn gevolg? Ook in dat houten boerderijtje van Hugenholtz? (zie onder dit kader) ▶ Het komt er gewoon op neer dat Nijmegen tussen de 4de en 12de eeuw niet eens bestond en zeker GEEN stad was, ook al zullen er zeker plukjes rondtrekkende mensen verbleven hebben! Nijmegen heeft zich ten onrechte de geschiedenis van Noyon toegeëigend, of beter gezegd, de Duitse historici hebben Nijmegen onjuist de geschiedenis van Noyon opgeplakt, te beginnen met de van Aken afkomstige dominee Johannes Smetius en zijn opvolgers vader en zoon In de Betouw. ▶ In het jaar 880 plunderden de Noormannen in Gallië en ontvolkten zij Biorzuna dat zij in brand staken. Vandaar keerden zij terug naar Noviomagus. De (met name Duitse) onderzoekers plaatsen dit Biorzuna in Birten bij Xanten, waarschijnlijk doordat zij Noviomagus nog als Nijmegen beschouwden. Nu komt Biorzuna in geen enkele andere oorkonde voor en opmerkelijk in de Annales Xantenses, een bron die bij uitstek geïnformeerd is over plaatselijke gebeurtenissen, wordt deze tocht van de Noormannen in het geheel niet genoemd en komt ook de naam Biorzuna niet voor. Nader onderzoek leerde Delahaye dat Biorzuna gelijk gesteld kan worden met Bihucourt, op 18 km zuid van Atrecht, of met een van de meerdere Boursies of Boursins. Het moet in elk geval een plaats in Gallië zijn waar de Noormannen in 880 en 881 aan het plunderen waren. Leupen vermeldt in het Bronnenboek uitvoerig een aanval van de Noormannen op Noviomagus dat bij hem Nijmegen is, maar slaat alle parallel-teksten (ruim 13! -dertien!) over, die precies dezelfde feiten vermelden en daarbij de volgende plaatsen noemen: Doornik, de Schelde, Reims, Noyon, Atrecht, Kamerijk, Peronne, Kortrijk, Terwaan, Gent, Thun, Boulogne, Cassel. Voor iedereen die logisch kan nadenken is het dan toch wel duidelijk waar deze feiten in deze twee jaren zich hebben voorgedaan? Blijkbaar niet voor Leupen en de samenstellers van het Bronnenboek. Kunnen zij niet lezen of kennen zij die teksten niet eens? ▶ De 'Sigiberti Chronica Mon Germ. vermeldt dat de Noormannen in het jaar 882 door Francia en Lotharingen zwierven en te vuur en zwaard alle vernielden te Ambianis, Atrebates, Corbeiam, Cameracum, Tarvennam, de gebieden van de Morini en Menapiërs en de Brachatensen en het hele gebied rond de Schelde, de kloosters van St.Walrik en St.Richard. Dat het hierover Frankrijk gaat is wel duidelijk. Vandaar gingen zij scheep op de "Wal Fluvium" en staken de hele Batua en het paleis te Neomagus in brand. Het "Wal Fluvium" en de Batua lijken precies op Nederland en Nijmegen te passen, maar de Franse historici plaatsen deze gebeurtenissen zonder enige twijfel in Frankrijk. Lees meer over de Wal Fluvium en de Batua. ▶ Een tekst in de Annales Vedastini bericht dat de Noormannen in 890 vanaf de Seine en Oise Noviomagus bereikten en zich daar een winterverblijf inrichtten. De rivieren Seine en Oise waarlangs de Noormannen Noviomagus bereikten, wijzen onbetwist op Noyon. ▶ Frodoardus vermeldt in het jaar 925 dat "de Noormannen uit Rouen en Péronne eerst Beauvais en dan Amiens en Arras plunderden. Daarna verschenen ze voor Noviomagum, maar werden verdreven door de 'Castellani', de kasteel bewoners en de 'suburbani' de bewoners van de benedenstad (of voorstad)". Hiermee wordt duidelijk aangetoond dat dit Noviomagus een kasteel had en tevens een benedenstad. Deze tekst werd door de Nederlandse historici doodleuk op Nijmegen toegepast (*), terwijl de Franse historici dezelfde tekst toepassen op Noyon. Bijzonder frappant is, dat van deze gebeurtenis slechts deze ene tekst bij Frodoardus bestaat, zodat het in dit geval onomstotelijk vaststaat, dat één en dezelfde gebeurtenis, in hetzelfde jaar en met dezelfde details aan beide steden wordt toegeschreven. Dat er én in Nijmegen én in Noyon in hetzelfde jaar een tot in details volledig identieke gebeurtenis zou hebben plaats gehad, mag zonder meer als uitgesloten worden beschouwd. Het feit uit het jaar 925 kan slechts op één plaats zijn geschied, derhalve in een van de twee steden Noviomagus. De tekst van Frodoardus mag in zekere zin als een "kruispunt met voorrang" worden beschouwd. Is bewezen, dat Frodoardus Noyon bedoelde, dan staat vast dat dáár het Karolingisch paleis gelegen heeft, maar tevens, dat er inderdaad een verwarring tussen Noyon en Nijmegen bestaat, een verwarring die in Nijmegen steeds ontkend werd zodat de 'historici' de tekst voor beide steden hanteerden. In de teksten tot 925 over de Noormannen staan zoveel details van Frankrijk, die aantonen dat de Noormannen daar en daar alleen aan het plunderen waren en helemaal niet in Nederland. Dat was ook de reden dat het Bronnenboek van Nijmegen deze tekst momenteel overslaat, waarmee erkend wordt dat het niet over Nijmegen gaat. Hoewel deze tekst in het verleden wel op Nijmegen werd toegepast, waar men ook een bendenstad heeft, slaat men deze tekst zonder verdere toelichting momenteel over. Bovendien blijkt dat in Nijmegen in de 9e en 10de eeuw geen aantoonbare bewoning was. Wat viel er dan te plunderen? Van plunderingen door de Noormannen is in Nijmegen of elders in Nederland ook archeologisch nooit enig spoor gevonden, ook al menen enkelen, zoal archeoloog Michel Groothedde dat in Zutphen te kunnen aantonen met twee skeletten (van een moeder en een kind). (*) Johannes Smetius vermeldt dit gebeuren in zijn Cronijk (p.53), Johannes In de Betouw in zijn Annales Noviomagi (p.45) en dr.F.Gorissen vermeldt het nog in zijn Stede-atlas op p.71, wat in verschillende publicaties nadien nageschreven is; in Nijmegen van Kuys en Bots wordt vermeld dat de Noormannen na 881 niet meer in Nijmegen terugkeerden, p.230, maar nog wel in de omgeving bleven 'huishouden'? De gebeurtenis uit het jaar 925 werd in dit boek dus al als achterhaald beschouwd. Hoezo commentaar op de visie van Albert Delahaye? ▶ Het is vreemd dat deze teksten uit 881, 882, 890 en 925 in het Bronnenboek van Nijmegen ontbreken, terwijl er toch regelmatig sprake is van Noviomagus, Numaga of Niumago en variaties. Feitelijk is het niet vreemd, want in Nijmegen is eindelijk doorgedrongen dat Albert Delahaye volkomen gelijk had en dat deze teksten duidelijk over Noyon gaan en niet over Nijmegen. Alleen zullen de gevestigde historici dat eens volmondig moeten erkennen en zal men Albert Delahaye dienen te rehabiliteren. ▶ De verwarring tussen Nijmegen en Noyon is geen nieuw probleem dat Albert Delahaye 'uitgevonden' zou hebben. Het is een oud probleem, dat ook al door Johannes Smetius in zijn Chronijk (46) en Johannes In de Betouw in de Annalen (31) werd aangestipt. Zij hebben dit echter niet verder uitgezocht, er vanuit gaande dat het Karolingisch Paleis in Nijmegen "een onwrikbaar historisch feit was en brandveilig gebleken is", zoals Friedrich Gorissen dat in De Gelderlander van 5 november 1955 verwoorde. ▶ Het is voor het Numaga-probleem zeer interessant, leerzaam en betekenisvol, dat verschillende feiten die ongetwijfeld thuis horen in Noyon, in het verleden zonder enige reserve naar Nijmegen toe zijn geredeneerd, nu worden losgelaten. Daarvoor zijn meerdere redenen aan te wijzen, zoals ① de burcht van Frederik Barbarossa die sinds 1155 bestond en die men aanzag voor een voortzetting van de palts van de Karolingen. ② Het gebrek aan kennis over authentieke oorkonden en de juiste kijk op geschiedenis, immers "waar die ontbreken neemt de fantasie toe". ③ De eenmaal gemaakte vergissing werd vanwege de klakkeloze naschrijverij door iedereen overgenomen en zo kwam Willem van Berchen aan zijn opvatting dat het Karolingisch Paleis Noviomagus in Nijmegen. "Dat had hij immers gelezen bij Gregorius van Tours, zodat het kwasi wetenschappelijk en overtuigend beschreven werd". Maar hiermee viel Willem door de mand, immers Gregorius van Tours kan nooit over Karel de Grote geschreven hebben, die immers 200 jaar na hem leefde. Stond zoiets wellicht in een handschrift dat Willem raadpleegde? Dan zou hieruit duidelijk blijken -zoals wij nu weten- dat handschriften wel eens aangepast werden aan de opvattingen van de tijd. Dan treft Willem persoonlijk geen blaam, maar is hem wel te verwijten dat hij geen eigen onderzoek naar de bron heeft gedaan, iets dat het Bronnenboek en Piet Leupen en de Club van Nijmegen ook te verwijten valt. Het zijn juist deze onderwerpen die Albert Delahaye in zijn artikelen in de Gelderland in oktober en november 1955 uitvoerig beschreef. Tevoren werden al enkele mythen doorgeprikt (in de hier bedoelde lijst de nrs. 207, 211, 234, 237en 240). Daarop kwam het nodige commentaar, maar op de genoemde argumenten en genoemde teksten gingen de opponenten niet in. Kenden zij die teksten wel? Zij bleven slechts enkele traditionele maar nooit bewezen opvattingen herhalen, waarbij prof.F.Hugenholtz als ultimo stelde: "Dat Karel de Grote een palts had in Nijmegen hoeven we toch niet te bewijzen? Dat weet toch iedereen?" Dat laatste was zeker waar, het staat immers in alle historische boeken en in alle schoolboekjes. Maar het bleek nog nooit met klare feiten bewezen te zijn. De gevestigde historici verweten Delahaye 'dat hij geen verstand van de geschiedenis van Nijmegen zou hebben'. Dat werd door meerdere lezers van de Gelderlander weersproken dat "Delahaye in zijn artikelen in de Gelderland wel heeft laten blijken heel erg goed op de hoogte te zijn van de geschiedenis van Nijmegen". Er waren in de loop der jaren 150 artikelen over de geschiedenis van Nijmegen in de Gelderlander verschenen. Klik hier voor de hele lijst.